Àjẹjù Ṣúgà ò dára fún Ènìyàn

Ajeju Suga

Ṣé mo sọ níjọ́sí pé ìfẹ́ àfẹ́jù tí ń bẹ láàrin ọmọ ènìyàn àti ṣúgà bímọ. Bẹ́ẹ̀ ni o. Kódà ọmọ tí wọ́n bí ju ẹyọ kan ṣoṣo lo. Àwọn ọmọ náà ni Ààrùn, Àìsàn, Àìlera àti Àárẹ̀.

Àwọn ọmọ wọ̀nyí a máa farahàn ní ìgbésí-ayé ẹ̀dá ní oríṣìíríṣìí ọ̀nà àrà, wọn a sì máa da ọmọ-ènìyàn l’áàmú. Díẹ̀ nínú àwọn ọ̀nà àrà náà nìwọ̀nyí;

Ẹ̀jẹ̀ Ríru, Ìfúnpá Gíga, Ìtọ̀ Ṣúgà, Wárápá, Àìsàn Ọkàn, Ọpọlọ Wíwú, Ojú Fífọ́, Ìdákọ́lẹ, Àpọ̀jù Ọ̀rá-Ẹ̀jẹ̀, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.

Abí ẹ kò rí i pé àjẹjù ṣúgà kò dára fún ọmọ ènìyàn rárá bí? Ó yẹ ká yẹra fún un nígbà gbogbo, kí ó má baà ṣe àkóbá fún wa.

Toò, ẹ jẹ́ ká fi man báhun lónìí nítorí pé “ṣókí l’ọbẹ̀ oge”. Èmi ni Alákọ̀wé yín ọ̀wọ́n. Ó tún dìgbà kan ná.

Yàrá Inú Òfurufú – àpá kejì Ìrìnkèrindò Moravia

Àwámárìídìí ni Ọlọ́run Ọba. Ẹlẹ́dàá tó dá ayé òun ọ̀run. Alágbára ńlá tó dá àwa ọmọ ènìyàn sórí ilẹ̀ pẹ̀pẹ̀ àgbáyé. Òun náà ló tẹ́ òfurufú léwa lórí. Olódùmarè ló pa á láṣẹ fún òbìrìkìtì ayé kó máa yí oòrùn po láìdúró. Kí ìyípo kan máa jẹ́ ọdún kan. Àní sẹ́, Elédùà Apàṣẹwàá ló ní kí ayé gan-an máa pòyì ararẹ̀. Kí ìpòyì kan máa jẹ́ ọjọ́ kan. Àsẹ Ẹlẹ́dàá ni.

Èdùmàrè tó dá ẹ̀dá ọmọ èèyàn tó pàṣẹ pé ká máa bí síi ká sì máa rẹ̀ síi, Òun náa ló ṣe ọpọlọ ọmọ ènìyàn yàtọ̀ sí ti ẹranko lásán. Ó wípé bí ọjọ́ ṣe ń yí lé ọjọ́, tí oṣù ń yí l’óṣù, tí ọdún yí l’ọ́dún, kí ọpọlọ wá náà máa gbòòrò síi. Àlékún ọgbọ́n, àlékún ìmọ̀, àlékún òye ọmọ ènìyàn láti ìrandéran ti mú ìlọsíwájú kànkà bá àwa ọmọ ènìyàn gbáà. Ẹ̀yà ẹranko kan kò jẹ́ rí àwa ọmọ ènìyàn fín, àyàfi tó bá ń wa àbùkù òun ìparun. Àwa ẹ̀dá ọmọ aráyé, a wá dúró gẹ́gẹ́ bí kábiíòsí láàrin gbogbo àwọn ẹ̀dá tí Olódùmarè dá sí ilé-ayé.

Olódùmarè gbàwá láàyè yìí ká máa dárà bó ti wù wá ní ilé ayé. Kódà àgbára àti làákáyè àwá ọmọ ènìyàn ti gá dé’bi pé àwọn mìíran a máa sọ pé kòsí Ọlọrun, pé àwa gan-an là ń bẹ ní ìdí orò. A ṣe títí a kọ́lé gíga roro bí ẹni pé kí àwa ọmọ ènìyàn gan-an lọ máa fi ojú-ọ̀run ṣe ibùgbé. Ṣèbí àwa gangan ni ẹlẹ́dàá?

Ṣùgbọ́n o, Ṣèyíówùú Ọlọ́run kìí ṣe àìfagbára rẹ̀ han ọmọ ènìyàn lẹ́kọ̀kan. Njẹ́ ìwọ kọ́le gíga sókè réré? Kú iṣẹ́ ńlá ìwọ ọmọ ènìyàn, kú u làálàá. Èmi Olódùmarè ma sì rọ òjò lé e, ma fẹ́ ẹ̀fúùfùlẹ̀lẹ̀ lé e, ma fi ìkúùkù òjò bò ó mọ́nlẹ̀, ma ṣán an ní àrá ṣààràrà, bẹ́ẹ̀ náà ma sì fa òṣùmàrè pálapàla sí iwájú rẹ̀. Ma ṣe gbogbo èyí láàrin ìṣẹ́jú kan péré.

Nígbàtí ìwọ Alákọ̀wé bá gbójú wòkè wo ilé gogoro ńlá nì, tí ìwọ ń gbóríyìn fún àwọn ọmọ ènìyàn tí wọ́n kọ́ irúfẹ́ ilé àràmàndà yìí, tí o rò pé nkan ìyanu ni, Èmi Ẹlẹ́dàá rẹ̀, N ó tan ìmọ́nlẹ̀ oòrùn lókè, tí ògo tirẹ̀ yíò borí ògo ilé gogoro náà, tí ìwọ yíò sì mọ̀n dájú pé Tèmi ni iyì gbogbo, Tèmi ni ìyanu, nítorí agbára Tèmi ju ti ọmọ ènìyàn lọ. Ìwọ Alákọ̀wé ti mo fi èdè Yoòbá ta lọ́rẹ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀bùn, o yíò mọ̀n pé Èmi Olódùmarè ni Ẹlẹ́dàá gbogbo nkan.

Bí gbogbo rẹ̀ se ṣẹlẹ̀ gan-an lẹ gbọ́ ní ṣókí yẹn. Nígbàtí mo dé iwájú ilé gogoro náà, tí mo rí bó ṣe ga tó, kàkà kí n yin ọmọ ènìyàn, Elédùà ni mo kí kú iṣẹ́ ìyanu.

DSCF0073

Toò, Yoòbá ní oun tó bá yá kìí tún pẹ́ mọ́n. Kíákíá mo darapọ̀ mọ́n àwọn èrò níbẹ̀, a bẹ̀rẹ̀ sí í gun àwọn pẹ̀tẹ́ẹ̀sì lọ́kọ̀kan láti àbáwọlé ilé náà títí dé yàrá ńlá kan. Níbẹ̀ ni àwọn èrò ti tò láti gun àkàsọ̀ afẹ̀rọfà tí ń gbéni lọ sókè nítorí ilé ọ̀hún ga tó bẹ́ẹ̀ gẹ́, kò ṣé fẹsẹ̀ lásán gùn dé òkè. Nígbàtí a dé òkè tán, yàrá ńlá mìíràn la tún bọ́ sí. Yàrá náà ni àwọn fèrèsé fífẹ̀ tọ́n fúnni láàfàní láti wo ìta. Ìran tí gbogbo wá fẹ́ wò náà nìyẹn, nítorí láti ibẹ̀ ènìyàn á máa wo ilẹ̀ lókèrè. Gbogbo àwọn ènìyàn tí wọ́n ń rìn nílẹ̀ á wa dàbí i kòkòrò kékèké.

DSCF0106

Àmọ́n kò tán níbẹ̀ o. Ó tún ṣeéṣe láti lọ sókè síi ṣùgọ́n ẹni ba fẹ́ débẹ̀, ẹsẹ̀ lásán ni yó fi gun àwọn àkàsọ̀ fún bí ọgbọ̀n ìṣẹ́jú. Àtàrí àjànàkú ni wọ́n pè é fún wa, wọn ní kìí ṣe ẹrù ọmọdé o. Njẹ́ ẹ mọ̀n pé kòsí ẹni fẹ́ lọ. Bí ojú ṣe ro ẹnìkan ni ẹ̀rù ba ẹlòmíì. Àyàfi Alákọ̀wé yín àtàtà. Ṣé ẹ ti mọ̀n tẹ́lẹ̀ pé ọkùrin mẹ́ta ni mí? Ìwájú ni irúfẹ́ wa fi ń gbọta, àwa kìí ṣojo ní ìran wa rárá. Mo ní kí wọ́n ṣílẹ̀kùn fún mi kí n máa gùn’kè lọ. Èmi fẹ́ gùn ún dókè pátápátá.

DSCF0119

Nígbà tó yá mo kúkú dé òkè pátápátá bíótilẹ̀jẹ́pé ńṣe ni mò ń mín hẹlẹhẹlẹ lọ. Yàrá tí mo já sí jọ èyí tí mo tí ń bọ̀, àmọ́ ó kéré jù ú lọ. Èmi nìkan ni mo dá wà níbẹ̀. Ibi tí ilé náà ga dé, nígbàtí mo bojú wo ìta níbi fèrèsé, mo wá ń wo àwọn ìkúùkù òjò láti òkè wọ́n. N kò le rí àwọn ènìyàn tí wọ́n ń rìn nílẹ̀ mọ́n nítori mo ti jìnnà sókè jù. Ó dàbí ẹni pé mo wà nínú ọkọ̀ òfurufú ni. Atẹ́gùn ń gbé àwọn ìkúùkù funfun kọjá bí èéfín, mo sì rí òjiji ilé gogoro náà tó fà lé àwọn ìkúùkù ojo náà. Kódà, nkan ìyanu gidi ni. Àmọ́ nígbàtí mo fẹ́ máa padà lọ sílẹ̀, ni nkan tó jọmí lójú jùlọ ṣẹlẹ̀. Òjò bẹ̀rẹ̀ sí í rọ̀. Ṣùgbọ́n èmi ń wò ó láti òkè, ó ń rọ̀ nísàlẹ̀ lé àwọn tó wà nílẹ̀ lórí. Oòrùn ló ràn lókè ọ̀dọ̀ tèmi. Nkan àràmàndà méèrírí gan-an ni. Kò ṣeé ṣàpèjúwèé dáadáa láìfojúrí fúnra ẹni.

DSCF0099

Wọ́n ní àjò kìí dùn ká gbàgbé ilé. Nígbà tó yá mo sọ padà sílẹ̀ mo bẹ̀rẹ̀ sí í lọ. Ọ̀nà igbó tí mo gbà tẹ́lẹ̀ kọ́ ni mo gbà padà o. Igbó olókìkí kan ni mo tọ̀ já. Àmọ́ gbogbo oun tí mo rí nínú igbó náà kàn ń múnmi yanu ni. Kí ló fa ìyanu? Ẹ̀yin ẹ padà wá ka apá kẹta ìtàn yìí láìpẹ́. N ó ṣàròyé ìdí abájọ, àti ìdí tí wọ́n fi ń pe igbó náà ní Igbó Funfun.